IMGW-PIB ostrzega w trzech stopniach, a drugi z nich jako jeden z niewielu w Europie patrzy również na noc. Oto jak to czytać.
Polski system ostrzegania ma dwie cechy, które warto znać. Po pierwsze, drugi stopień uwzględnia także temperaturę nocną i czas trwania — to trafniejsza miara obciążenia organizmu niż samo dzienne maksimum. Po drugie, IMGW nie wysyła SMS-ów: ostrzeżenie meteorologiczne i alert RCB to dwie różne rzeczy, a mylenie ich potrafi kosztować. Poniżej wyjaśniamy jedno i drugie.
Progi odnoszą się do najwyższej temperatury dobowej, a przy drugim stopniu również do temperatury minimalnej i czasu trwania.
1. stopień — Tmax co najmniej 30 °C
Upał, który dla osób starszych, małych dzieci, osób z chorobami układu krążenia i pracujących na zewnątrz jest już realnym obciążeniem. Pij regularnie i unikaj wysiłku w godzinach południowych.
2. stopień — Tmax 30–34 °C i Tmin co najmniej 18 °C przez min. 2 doby
Tu widać logikę całego systemu: sam upał w dzień to jeszcze nie najgorszy scenariusz. Dopiero gdy noc nie schodzi poniżej 18 °C i trwa to dłużej niż dobę, organizm nie ma kiedy się zregenerować — i wtedy rośnie stopień.
3. stopień — Tmax powyżej 34 °C przez min. 2 doby
Sytuacja, w której praca fizyczna na zewnątrz w ciągu dnia po prostu nie powinna się odbywać. Ryzyko przegrzania i odwodnienia jest wysokie nawet przy krótkim przebywaniu na słońcu.
To jedna z najczęściej mylonych rzeczy w polskim systemie. IMGW-PIB wydaje ostrzeżenia meteorologiczne — publikuje je w swoich serwisach i przekazuje służbom. Alert RCB, czyli SMS przychodzący na telefon, wysyła Rządowe Centrum Bezpieczeństwa.
W praktyce oznacza to dwie rzeczy. Brak SMS-a nie znaczy, że nie ma ostrzeżenia — ostrzeżenie IMGW może obowiązywać, a alert RCB nie zostać uruchomiony. I odwrotnie: alert RCB to decyzja RCB podjęta na podstawie prognozy IMGW, a nie automatyczne przedłużenie ostrzeżenia meteorologicznego.
Jeśli chcesz wiedzieć, co obowiązuje w twoim powiecie, patrzysz na mapę IMGW — nie czekasz na wiadomość. Podczas czerwcowej fali upałów 2026 RCB rzeczywiście rozesłało alert do niemal całego kraju, ale to był wyjątek, nie reguła.
Zalecenia powtarzane przy każdym ostrzeżeniu, plus to, co realnie działa w mieszkaniu:
Aktualne ostrzeżenia meteorologiczne dla powiatów wydaje i publikuje IMGW-PIB. Jego serwis jest jedynym wiążącym źródłem.
Indeks ciepła liczymy tutaj z temperatury powietrza i wilgotności względnej (Steadman, 1979). IMGW-PIB wydaje jednak ostrzeżenia według czegoś innego – według dobowego maksimum temperatury powietrza, a dodatkowo bierze pod uwagę temperaturę nocy. Nasza liczba nie musi więc zgadzać się ze stopniem ostrzeżenia i go nie zastępuje.
Nasz indeks ciepła i jak długo trwa upał →
Od ilu stopni IMGW wydaje ostrzeżenie przed upałem?
Pierwszy stopień: temperatura maksymalna co najmniej 30 °C. Drugi: maksymalna 30–34 °C przy minimalnej co najmniej 18 °C przez co najmniej dwie doby. Trzeci: maksymalna powyżej 34 °C przez co najmniej dwie doby. Drugi stopień celowo uwzględnia noc — to ona decyduje o obciążeniu organizmu.
Dlaczego dostaję alert RCB, a nie ostrzeżenie IMGW?
Bo to dwie różne rzeczy. IMGW-PIB wydaje ostrzeżenia meteorologiczne i publikuje je w swoich serwisach, natomiast SMS-owy alert wysyła Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Brak SMS-a nie oznacza, że ostrzeżenie nie obowiązuje — stan zawsze sprawdzisz na mapie IMGW.
Dlaczego drugi stopień patrzy na noc?
Ponieważ podczas nocy tropikalnej organizm się nie regeneruje. Jeśli temperatura minimalna nie schodzi poniżej 18 °C i trwa to dłużej niż dobę, obciążenie sumuje się z dnia na dzień. Dlatego seria upalnych dni jest groźniejsza niż jeden skrajnie gorący dzień.
Ilu ludzi w Polsce umiera z powodu upałów?
Polska nie prowadzi bieżącego monitoringu nadmiernej umieralności podczas upałów — takiego, jaki mają Niemcy, Francja czy Hiszpania. Dostępne badanie NIZP-PZH (22 miasta, lata 2000–2016) pokazuje, że fala upałów podnosi ryzyko zgonu o około 5 % ogółem i 7 % u osób powyżej 65 lat. Surowych różnic liczby aktów zgonu rok do roku nie należy podawać jako „ofiar upałów” — to dane bez korekt.