Fala upałów na przełomie lipca i sierpnia 2026: co mówi IMGW i jak czytać ostrzeżenia

Co zapowiada IMGW na przełom miesięcy

IMGW-PIB wskazuje na możliwość kolejnej fali upałów na przełomie lipca i sierpnia. To wszystko, co na dziś jest potwierdzone u źródła – instytut nie podał widełek temperatur na ten okres.

Konkretne wartości, które pojawiają się w serwisach informacyjnych, pochodzą z surowych wyników modeli i od komercyjnych dostawców pogody. Przy dziesięciodniowym wyprzedzeniu takie liczby pokazują scenariusz możliwy, a nie prognozowany.

Aktualnie obowiązujące ostrzeżenia są zawsze na meteo.imgw.pl. Bieżące temperatury w polskich miastach śledzimy na stronie Upał teraz.

Progi ostrzeżeń IMGW: 30, 34 i noc powyżej 18 °C

System ostrzeżeń przed upałem w Polsce ma trzy stopnie i – w odróżnieniu od wielu innych krajów – uwzględnia także noc oraz czas trwania:

1. stopień: najwyższa temperatura dobowa co najmniej 30 °C. 2. stopień: temperatura maksymalna 30–34 °C przy jednoczesnej temperaturze minimalnej co najmniej 18 °C przez co najmniej dwie doby. 3. stopień: temperatura maksymalna powyżej 34 °C przez co najmniej dwie doby.

Warto zwrócić uwagę na logikę drugiego stopnia: sam upał w dzień to jeszcze nie najgorszy scenariusz. Dopiero gdy noc nie schodzi poniżej 18 °C i trwa to dłużej niż dobę, organizm nie ma kiedy się zregenerować – i wtedy rośnie stopień ostrzeżenia. To jest właściwa miara ryzyka, nie pojedynczy rekordowy odczyt na termometrze.

IMGW nie wysyła alertów. Robi to RCB – i to jest ważne rozróżnienie

To jedna z najczęściej mylonych rzeczy w polskim systemie. IMGW-PIB wydaje ostrzeżenia meteorologiczne – publikuje je na swoich serwisach i przekazuje służbom. Alert RCB, czyli SMS, który przychodzi na telefon, wysyła Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, a nie instytut.

W praktyce oznacza to dwie rzeczy. Po pierwsze: brak SMS-a nie znaczy, że nie ma ostrzeżenia – ostrzeżenie IMGW może obowiązywać, a alert RCB nie zostać uruchomiony. Po drugie: jeśli chcesz wiedzieć, co obowiązuje w twoim powiecie, patrzysz na mapę IMGW, a nie czekasz na wiadomość.

Podczas czerwcowej fali upałów RCB rzeczywiście rozesłało alert do niemal całego kraju – ale to była decyzja RCB podjęta na podstawie prognozy IMGW, nie automatyczne przedłużenie ostrzeżenia meteorologicznego.

Rekord 40,5 °C i czerwiec, który przesunął granicę

Polski rekord temperatury to od tego lata 40,5 °C ze Słubic, zmierzone 28 czerwca 2026 r. Wartość przeszła pełną ścieżkę weryfikacji: 28 czerwca podano ją jako wstępną, następnego dnia potwierdziła ją rzeczniczka IMGW, a 13 lipca instytut ujął ją w oficjalnym opracowaniu klimatycznym za czerwiec jako „najwyższą temperaturę powietrza zarejestrowaną na stacjach synoptycznych w historii pomiarów w Polsce”.

Poprzedni rekord – 40,2 °C z Prószkowa koło Opola – pochodził z 29 lipca 1921 roku i utrzymał się 105 lat. Dla porządku: notowane czasem 39,5 °C ze Słubic z 30 lipca 1994 r. to trzeci wynik w historii, nie rekord.

Pełne zestawienie rekordów wszystkich krajów Europy znajdziesz w artykule Rekordy temperatury w Europie.

Ile kosztują nas upały? Polska tego nie liczy na bieżąco

Badanie Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – PZH obejmujące 22 polskie miasta w latach 2000–2016 pokazało, że fala upałów podnosi ryzyko zgonu o około 5 % w całej populacji i o 7 % u osób powyżej 65. roku życia.

Problem w tym, że w Polsce nie ma bieżącego monitoringu nadmiernej umieralności w czasie upałów – takiego, jaki prowadzą Niemcy (RKI), Francja (Santé publique France) czy Hiszpania (system MoMo). Dane pojawiają się z rocznym opóźnieniem w statystykach GUS.

Ważne zastrzeżenie: w mediach pojawiały się w lipcu surowe porównania liczby aktów zgonu rok do roku z okresu czerwcowej fali. Takich różnic nie wolno przedstawiać jako „ofiar upałów” – to dane bez korekt o strukturę wieku, sezonowość i trend, a więc nie są miarą nadmiernej umieralności. Rzetelna liczba dla czerwca 2026 po prostu jeszcze nie istnieje.

Miejska wyspa ciepła: w Warszawie +2,5 °C, a plan adaptacji ominął stolicę

Pomiary IGiPZ PAN pokazują, że centrum Warszawy jest średniorocznie o około 2,5 °C cieplejsze niż otoczenie. Różnica nie bierze się z południa, tylko z nocy: beton i asfalt oddają zmagazynowane ciepło, więc miasto nie wychładza się do rana.

Ciekawostka, która wiele mówi o polskiej adaptacji: rządowy program miejskich planów adaptacji do zmian klimatu objął 44 miasta – i nie ma wśród nich Warszawy. Stolica realizowała własne przedsięwzięcia poza tym programem.

Ile nocy tropikalnych ma twoje miasto i jak zmieniało się to w ostatnich dekadach, pokazują nasze statystyki upałów.

Co zrobić w mieszkaniu, zanim przyjdzie upał

Zatrzymaj słońce przed oknem, nie za nim. Osłony zewnętrzne – rolety zewnętrzne, żaluzje fasadowe, screeny – odbijają energię, zanim przejdzie przez szybę. Żaluzje wewnętrzne i zasłony zatrzymują ciepło dopiero w pokoju, gdzie już zostaje. To jedyne rozwiązanie działające bez prądu.

Wietrz na przestrzał i tylko wtedy, gdy na zewnątrz jest chłodniej niż w środku. W czasie fali upałów to zwykle między 3 a 8 rano. W dzień okna zamknięte i zasłonięte.

Wentylator chłodzi człowieka, nie pomieszczenie. Przyspiesza parowanie potu, więc subiektywnie pomaga, ale temperatury w pokoju nie obniża. Powyżej mniej więcej 35 °C sam wentylator przestaje wystarczać.

Rozwiązania trwałe planuj poza falą upałów. W czasie upałów firmy montażowe mają największe obłożenie i najdłuższe terminy. Ile kosztowałoby chłodzenie u ciebie, policzy kalkulator wpływu upału, a moc urządzenia dobór klimatyzacji.

I rzecz podstawowa: pij regularnie, wysiłek fizyczny przenieś na chłodne godziny, w dzień trzymaj się cienia i sprawdź, jak się mają starsi sąsiedzi. Badanie NIZP-PZH pokazuje, kto jest w grupie najwyższego ryzyka.